Hongerwesp

Hongerwesp

Dit is Gasteruption assectator, een hongerwesp. Gezien haar uiterlijk een passende naam voor deze groep sluipwespen zou ik zeggen, maar niet alleen daarom.
Hongerwespen zijn parasitaire wespen, dat wil zeggen dat ze zelf geen nest maken, maar dat ze gebruik maken van de nesten van andere insecten, in dit geval solitaire bijen- of wespensoorten.
De hongerwesp legt in een broedcel een eitje op een larve van haar gastheer, het eitje komt uit en de larve eet de bijen- of wespenlarve op. Meestal is dit nog niet voldoende (honger!) en gaat de larve op zoek naar nog een slachtoffer in de naastgelegen broedcel. Na deze ook verorberd te hebben verpopt de larve in de broedcel om het volgend seizoen uit te vliegen.

Gewone Schoorsteenwesp 2

Schoorsteen op nestgang

Schoorsteen op nestgang

… vervolg van eergisteren.

Om het verhaal compleet te maken nog een foto van zo’n schoorsteen van de gewone schoorsteenwesp (Odynerus spinipes). De schoorsteen is gemaakt van met water geweekte leem uit het nest. Ik schat de lengte van de schoorsteen op drie centimeter.

Gewone Schoorsteenwesp

Gewone schoorsteenwesp

Gewone schoorsteenwesp

De gewone schoorsteenwesp (Odynerus spinipes) maakt haar nestgang bij voorkeur in steile, lemige wanden. Het materiaal dat uit de gang komt wordt gebruikt om een soort schoorsteen te bouwen op de uitgang. Deze worden naarmate ze langer worden (tot wel vijf centimeter) ook steeds krommer.
Aan het einde van de nestgang maakt ze een broedkamer waar een eitje wordt gelegd. Daarna wordt deze broedkamer gevuld met 12 tot 20 larven van blad- en snuitkevers en afgesloten. Meerdere broedkamers worden vervolgens gemaakt in zijdelings afsplitsende gangen. Tenslotte wordt het nest afgesloten met het materiaal van het schoorsteentje onder het motto: wie wat bewaart die heeft wat.

Wordt vervolgd …

Sluipwesp Dinocampus coccinellae – slot

Dinocampus coccinellae en lieveheersbeestje

Dinocampus coccinellae en lieveheersbeestje

… vervolg van deel 5.

Raak! De kleine sluipwesp Dinocampus coccinellae steekt haar legboor tussen het lichaam en dekschild van het zevenstippelig lieveheersbeestje en injecteert een eitje. De ontwikkeling van een nieuwe sluipwesp is begonnen.

Klik hier voor het hele verhaal.

Sluipwesp Dinocampus coccinellae – deel 5

Sluipwesp Dinocampus coccinellae

Sluipwesp Dinocampus coccinellae

… vervolg van 6 juni.

De sluipwesp Dinocampus coccinellae nadert het lieveheersbeestje en door haar achterlichaam tussen de pootjes naar voren te buigen, brengt ze haar legboor in de aanslag.

Wordt vervolgd

Sluipwesp Dinocampus coccinellae – deel 4

 Sluipwesp Dinocampus coccinellae ziet slachtoffer

Sluipwesp Dinocampus coccinellae ziet slachtoffer

… vervolg van 4 juni.

Gevonden! Sluipwesp Dinocampus coccinellae heeft een zevenstippelig lieveheersbeestje (Coccinella septempunctata) in het vizier. Het lijkt wel of de sluipwesp het lieveheersbeestje kan ruiken en volgt de kever op de voet.

Wordt vervolgd

Sluipwesp Dinocampus coccinellae – deel 3

Dinocampus coccinellae

Dinocampus coccinellae

… vervolg van 2 juni.

Eenmaal uitgeslopen gaat de sluipwesp Dinocampus coccinellae meteen op zoek naar lieveheersbeestjes om te parasiteren.
Bijna alle Dinocampus coccinellae zijn vrouwtjes, ze hebben namelijk geen mannetje nodig om zich voort te planten. Deze ongeslachtelijke voortplanting noemt men partogenese.
Tijdens haar leven kan Dinocampus coccinellae minimaal 100 eitjes leggen, genoeg om aan het eind van het jaar via haar nageslacht 10.000 lieveheersbeestjes geparasiteerd te hebben.

Wordt vervolgd

Sluipwesp Dinocampus coccinellae – deel 2

Sluipwesp Dinocampus coccinellae

Sluipwesp Dinocampus coccinellae

… vervolg van 31 mei.

En ja hoor, een paar dagen later was er al een klein sluipwespje aan het rondscharrelen in de bak. Het bleek inderdaad te gaan om Dinocampus coccinellae. Een prachtig, vier millimeter klein wespje met blauwgroene ogen, rode kop en rood achterlijf.

Wordt vervolgd

Sluipwesp Dinocampus coccinellae – deel 1

Cocon onder een lieveheersbeestje

Cocon onder een lieveheersbeestje

Laatst ontdekte ik in mijn tuin een zevenstippelig lieveheersbeestje (Coccinella septempunctata) dat op een bolletje spinsel zat. Aangezien lieveheersbeestjes helemaal geen spinsel kunnen aanmaken wist ik even niet wat ik er mee aan moest.
Gelukkig brengt internet dan uitkomst. Het is vermoedelijk de verpopte larve van een kleine sluipwesp genaamd Dinocampus coccinellae.
Deze sluipwesp heeft een zeer interessante manier van voortplanten. De wesp legt door middel van haar legboor een eitje in een lieveheersbeestje. In het geval van Dinocampus coccinellae gaat het meestal om zevenstippelige lieveheersbeestjes. Het eitje ontwikkelt zich tot larve en gaat een bepaalde chemische stof afscheiden. Deze stof gaat cellen van het lieveheersbeestje veranderen waarmee de larve zich voedt. Het lieveheersbeestje wordt dus niet van binnen opgegeten en blijft ‘gewoon’ leven. Nadat de larve een week of drie, vier in de kever geleefd heeft bijt het de zenuwen van de pootjes van zijn gastheer door zodat deze niet meer kan lopen. Hierna verlaat de larve het lieveheersbeestje en maakt een cocon tussen de pootjes van de arme, nog steeds levende kever. In de cocon ontwikkelt zich in een dag of negen een nieuwe sluipwesp.

Allemaal heel interessant, dus wilde ik ook wel eens zien wat er ging gebeuren. Bovendien vond ik nog twee geparasiteerde zevenstippelige lieveheersbeestjes die op een cocon zaten. Alle drie in een bakje gedaan en nu maar afwachten.

Wordt vervolgd

Duitse Wesp

Duitse wesp

Duitse wesp

Deze, vermoedelijke koningin, Duitse wesp (Vespula germanica) zat van de week op ons bijenhotel. Een vergissing van haar of wilde ze bij het bijenvolk inburgeren?