Kleine wintervlinder

Ik raak maar niet uitgestackt. Een mannetje van de kleine wintervlinder (Operophtera brumata) moest er aan geloven. Gelukkig zitten nachtvlinders vaak onbewegelijk stil en had ik de tijd om er 33 opnames van te maken die tezamen bijgaand plaatje opleveren.

Hier meer over de kleine wintervlinder.

Appeltak

Brrr, vandaag even weinig tijd. Op de foto een appeltak (Campaea margaritaria) zittend op het mos. Daar ging deze spanner niet vrijwillig op zitten want ik had hem even van het laken afgeplukt. Dat oogt in ieder geval een stuk natuurlijker.

Vrouwtje perentak

Een van de nachtvlinders die je rond deze tijd kunt aantreffen is de perentak (Phigalia pilosaria). Het vrouwtje van deze vlinder heeft net als een aantal andere voor- en najaarsspanners geen vleugels, dus hoef je niet bang te zijn dat ze wegvliegt.
Het vrouwtje is eigenlijk alleen maar een wandelende zak met eitjes. De mannetjes, aangetrokken door haar feromonen, bevruchten het vrouwtje en na het afzetten van haar eitjes sterft ze.

Kleine voorjaarsspanner

Een zeker niet algemene nachtvlinder in het noorden van Noord-Holland is de kleine voorjaarsspanner (Agriopis leucophaearia). Op Vlindernet zag ik in het Robbenoordbos slechts één andere melding. Dit mannetje dat ik gisteren fotografeerde komt ook uit die buurt.
Alleen het mannetje van de kleine voorjaarsspanner kan vliegen, het vrouwtje heeft slechts een paar stompjes. De spanwijdte van het mannetje is ongeveer drie centimeter. De vliegtijd is van januari tot half april.

Mannetje kleine wintervlinder

Dit is de typische houding van de kleine wintervlinder (Operophtera brumata) als het dier verstoord is. Normaal zitten de vlinders van spanners plat op de ondergrond. Je zou nu haast denken dat het een dagvlinder is.

Mannetje van de kleine wintervlinder

Hier op de Veluwe waar ik op dit moment ben, barst het nu van de kleine wintervlinders (Operophtera brumata). Dat wil zeggen, de mannetjes van deze spanners dan, de vleugelloze vrouwtjes laten zich maar zelden zien.
De mannetjes worden zeer makkelijk door licht aangetrokken, iedere morgen zitten er wel een aantal rond de buitenlamp van ons vakantiehuisje in het bos.

Trechtervormige nestingang

… vervolg van 7 september.

Een tijdje later is het nestcel van urntjeswesp Eumenes papillarius volledig klaar om in gebruik te worden genomen. Nu wordt ook duidelijk waarom deze groep van wespen urntjeswespen genoemd worden: de opening van het nest lijkt heel veel op de hals van een urn. Deze vorm heeft een tweeledig doel, namelijk als trechter en specievoorraad.
De wesp gaat nu op zoek naar de rups van (meestal) een spanner, verdooft deze met een steek van haar angel en duwt deze door het trechtervormige gat naar binnen. Meerdere rupsen worden zo naar binnen gepropt. Deze rupsen dienen later als levend voedsel voor de larve van de wesp.
Nadat de wesp één eitje in het nest heeft afgezet wordt het gaatje afgesloten gebruik makend van de specie uit de trechter.

Wordt vervolgd …

Moeder met haar eitjes

Gisteren was ik nog even bezig met de seringenvlinder (Apeira syringaria) die ik van de week gekregen had, op de foto te zetten. Ik wilde de spanner op een blad laten poseren. Dit lukte aardig, maar het beestje zat zo raar.
Nu weet ik waarom, ze (het bleek dus een vrouwtje) was bezig eitjes af te zetten op het blad. Tot nu toe heb ik er vier gevonden. Miniscule speldenprikjes. Moeilijk te geloven dat daar uiteindelijk weer van die grote vlinders uit moeten gaan ontstaan.
Aan mij dus weer de schone taak voor haar nageslacht te zorgen.

Wordt wellicht vervolgd …

De seringenvlinder is een zeldzame spanner

Vanmorgen vroeg ontving ik een e-mailtje van onze lokale vlinderkenner. Hij had vlak bij zijn werk een seringenvlinder (Apeira syringaria) gevonden. Op het eerste gezicht dacht hij te maken te hebben met een dor blaadje, maar dat bleek een vergissing.
De seringenvlinder is zeker geen alledaagse verschijning in Nederland. Het is in ieder geval de eerste melding uit de kop van Noord-Holland.
Ook het uiterlijk van deze spanner is niet alledaags, de geplooide vleugels staan enigszins omhoog en hebben een violette kleurzweem. Verder is er een bruine lijn over de voorvleugels te zien. De spanwijdte is ongeveer vier centimeter.

Hagedoornvlinder op het laken

Een soort die je bij nachtvlinderen met lamp bijna altijd wel op het laken aantreft is de hagedoornvlinder (Opisthograptis luteolata). Een prachtige heldergele spanner die leken altijd weer doen inzien dat nachtvlinders, door hen vaak motten genoemd, niet zo saai zijn als zij vaak denken.
De hagedoornvlinder heeft een vleugellengte van 14 tot 21 mm en kan van mei tot september in het hele land worden aangetroffen.